Mensen worden wel eens boos als ik ageer tegen anonimiteit op sociale media. Maar ik heb helemaal geen problemen met de anonimiteit op zich. Er kunnen best goede redenen zijn om niet met je naam en toenaam op sociale media te zitten. De problemen beginnen pas als je laf achter je anonimiteit schuilt om anderen te proberen te beschadigen.
Iedereen heeft er in meer of mindere mate wel mee te maken: de laffe accounts die onder je berichten opduiken. Mensen als @KaleBats26, @missblauwoog82, @Adammertje1 en @miepjev. Om maar wat random voorbeelden te noemen.
Als je geluk hebt, dan zijn het slechts loze beledigingen, die meer zeggen over de gestoorde en gefrustreerde belevingswereld van de verzender dan over de ontvanger. Als je pech hebt zijn het lieden die met een barrage aan leugens proberen je aandacht te trekken en je zwart te maken.
Zelfs in georganiseerd verband.
‘Je bent een kinderneuker, je hebt je volgers gekocht, je gooide een steen door je ruit, je hebt een uitkering!, ik sla je op je bek!’
Plakken
Dat soort loze, inhoudsloze typeringen zonder argumenten of bewijs.
En niet geheel onschuldig ook, want hoewel het evidente onzin is, kan het uiteindelijk – hoe onterecht ook – toch aan je blijven plakken. Vooral bij mensen die niet nadenken en alles als gewillige schapen voor waar aannemen. En dat zijn nogal veel mensen.
Als mensen dit onder eigen naam doen, dan kan het zo maar eens zijn dat er consequenties aan zitten. Er kan aangifte worden gedaan, mensen kunnen in het openbaar ter verantwoording worden geroepen via een civiele procedure en dwangsommen of ze krijgen te maken met integere mensen die er iets van zeggen.
En geloof mij: het kan heel snel heel hard gaan. De meeste werkgevers bijvoorbeeld zitten echt niet te wachten op medewerkers die als een slecht opgevoede tokkie het internet afstruinen op zoek naar slachtoffers. En zeker niet als een eenvoudige zoekslag leert voor welk bedrijf ze werken.
Ik heb de voorbeelden. En dan is het janken geblazen. Aanhoudend bedreigen en lasteren is kennelijk helemaal prima en ‘vrijheid van meningsuiting’, er iets van zeggen is vreselijk ongepast.
Sure. Cry me a river.
Misdragen
Mensen die anoniem op X zitten en zich misdragen, weten donders goed dat ze zich misdragen. Het valse gevoel er mee weg te komen zorgt er voor dat ze alle normen en waarden uit het oog verliezen. Er is een reden waarom ze een anoniem account hebben aangemaakt. Het brengt het slechtste in ze naar boven.
Vergelijk het met films waarbij de hoofdpersoon onzichtbaar is voor de rest van de wereld. De onzichtbare hoofdpersoon zet zich nou eens nooit (of zelden) aan bestrijding van de misdaad of iets dergelijks, maar gaat zich te buiten aan een barrage aan strafbare handelingen.
Als er geen consequenties aan gedrag zitten, moet je buitengewoon sterk in je schoenen staan om je te gedragen. En dat is niet eenieder gegeven. Veel mensen veranderen in kleingeestige, rancuneuze wezens als ze denken dat ze er mee weg kunnen komen.
Ballen
Wat mij betreft missen de anoniempjes de ballen om te staan voor wat ze zeggen. Omdat ze (onder meer) wel weten dat ze binnen hun eigen netwerk in de problemen gaan komen. Je zou de morsige boomers de kost moeten geven die keurig met een bloemenschortje voor op commando van hun vrouw de afwas doen en daarna met hun anonieme account op zolder hun frustratie over een mislukt leven botvieren op anderen.
Onder het genot van een blik Schültenbrau.
Vlak ook jaloezie niet uit overigens binnen deze dynamiek. Hoe vaak ik al niet heb moeten aanhoren dat ik een bedelaar ben omdat ik om donaties vraag. Kennelijk is het verschil tussen op straat gaan zitten met een bord en geld vragen omdat je letterlijk een dienst levert nogal moeilijk te begrijpen voor bepaalde mensen.
Groenewoud
Zelfs ‘collega’s’ hebben daar overigens moeite mee. Zo is daar een zekere Vivienne Groenewoud – die notabene zelf probeert geld te verdienen met donaties via Reporters Online – maar zich op mij afreageert omdat het haar niet lukt en mij wel.
Haar voormalige Telegraaf-collega Mick van Wely is nog zo’n exemplaar. Hoe vaak ik wel niet van hem heb moeten horen dat ik helemaal geen journalistieke loopbaan heb. De beste man is nog steeds gefrustreerd dat ik eerder voor een landelijke krant werkte dan hij en bovendien niet op staande voet werd ontslagen omdat ik vrouwelijke collega’s op de werkvloer én een bron seksueel intimideerde.
Na zijn ontslag liet Van Wely overigens aan iedereen weten dat hij zo enorm gelukkig was met zijn nieuwe ‘vrijheid’, terwijl hij ondertussen in het geheim gedwee solliciteerde naar een vaste baan bij de regionale zender RTV Noord.
Typisch Van Wely.
Lelijk
Hoe dan ook: jaloezie is een lelijk ding, maar het (anoniem) rondpompen van evidente laster en smaad vind ik nog een stukje erger. Hoewel ik nooit ergens wakker van lig, erger ik mij mateloos aan lieden die zo laf zijn dat ze een schuilnaam nodig hebben om zichzelf te laten ‘zien’.
De hypocrisie binnen deze dynamiek kun je ook gerust schrijnend noemen.
Zoals u weet wil ik anoniempjes nog wel eens uit hun zelfgekozen anonimiteit trekken. Iedereen is namelijk te vinden. Het eerder genoemde lasterkanon @miepjev bijvoorbeeld (ze valt in groepsverband mensen lastig) heet in het echte leven Michella en komt uit Nijmegen. De achternaam en het adres van deze vrouw zijn bekend.
Evenals het gegeven dat ze zich onterecht uitgeeft voor iemand die ’25 jaar bij Justitie heeft gewerkt en een groot medestander is van de meermalen veroordeelde geradicaliseerde vader Jeffrey ter Velde.
Etalage
Na maanden en maanden van evident asociaal en schadelijk gedrag op sociale media kan het gebeuren dat dit soort asociale lieden ineens met hun echte naam in de etalage staan. En dan blijkt de ware aard van deze digitale schuinsmarcheerders, ze piepjanken week na week dat het zo vreselijk is dat iemand hun naam openbaarde en ik mij schuldig maak aan doxing.
Waar ze eerst nog geen enkele moeite hadden om zich als een grenzeloze klootzak te gedragen, doen ze ineens een beroep op de rede en de rationaliteit. Want wie ben ik om hen te ‘doxen’?
Laf
Tsja, ik denk dan alleen maar: wie ben jij om laf anoniem een poging te doen om anderen te beschadigen? Hoe kan je jezelf in de spiegel aankijken bij wat je allemaal online kwakt en tegelijkertijd als een ter aarde stortend slachtoffer de goegemeente probeert wijs te maken dat jij het grote slachtoffer bent? Dat het allemaal zo oneerlijk is en dat er nu mensen zijn uit je omgeving of op je werk die je aanspreken op je gedrag?
De dildo van consequenties komt zelden met genoeg glijmiddel…
De verontwaardiging bij de betrapte medemens is groot. Er zijn zelfs mensen die deurwaarders op mij afsturen om ronkende sommaties te laten bezorgen van juridische dienstverleners. Doorgaans volstaat een mail terug met wat screenshots om bedrijven als ARAG terug het hok in te duwen.
Over het boemerangeffect gesproken…
Minachting
Laat ik er duidelijk over zijn. Ik heb geen enkel respect of achting voor mensen die zo laf zijn om louter anoniem anderen de maat te nemen. Prima als je zo bang bent om niet met naam en toenaam op sociale media te durven, maar val anderen er niet mee lastig. Als je dan zo nodig een sterke mening wil hebben over iemand (prima), sta dan ook voor wat je zegt.
En ga het debat eens aan met valide argumenten.
Als je naar de kroeg gaat, zet je ook niet laf een integraalhelm op omdat je zo gehecht bent aan je privacy. Waarom zou dat op sociale media anders moeten zijn? Velen zijn er kennelijk aan gewend geraakt dat mensen zich op het internet anders voordoen dan ze zijn. Zoals akelig veel mensen ook vinden dat er andere regels gelden online.
Dat is niet zo.
Circlejerk
Sterker nog: als je een groot podium als bijvoorbeeld X gebruikt om anderen aan te vallen, dan is je bereik in potentie veel groter dan in een kroeg of op straat. Het is niet zo ingewikkeld om in een circlejerk van haters iemand te targetten en lekker anoniem los te gaan.
Met retweets zit je zo maar aan tienduizenden mensen die je laster mee kunnen krijgen.
Politie, OM en de rechtspraak zien dit gelukkig steeds vaker in. Het gevaarzettende karakter van smaadschrift en laster duikt steeds vaker op in vonnissen. Uitspraken ook waarbij de daders tot hun eigen schrik en ongeloof behoorlijk forse (cel)straffen krijgen opgelegd. Waarin rechtbanken uitleggen dat niemand weet waar zijn of haar volgers toe in staat is en slachtoffers zo daadwerkelijk gevaar lopen.
Laster online is veel meer dan een fittie tussen twee mensen. En ik hoor bepaalde mensen nu denken: is laster of smaadschrift dan wel zo erg? Je kunt het toch ook negeren?
Negeren wordt een beetje lastig als je naar aanleiding van de aanhoudende laster op straat te maken krijgt met fysiek geweld.
Vonnis
Ik geef een voorbeeld. Uit een vonnis tegen de ontslagen en ontspoorde UvA-docent Laurens Buijs:
‘De feiten hebben voor alle slachtoffers een grote impact gehad op zowel hun professionele leven als hun privéleven. Niet alleen heeft verdachte de eer en de goede naam van de slachtoffers aangetast, maar hij heeft bij hen ook de vrees gewekt dan anderen op zijn berichten zouden gaan reageren en het niet bij woorden zouden laten. Verdachte heeft het risico hierop op de koop toegenomen en bijgedragen aan verdere polarisatie in de samenleving’
En wat te denken van deze? Uit het vonnis van een door mij en twee anderen aangespannen kort geding tegen complotdenkster Fleur van der Pols:
‘Verder heeft Van der Pols op sociale media gedreigd met geweld tegen Klomp. Een voorbeeld daarvan is:
“Nee, ik heb ook schijt aan Chris of Norbert + gangstalkers, en ik zet geweld in als het NODIG is.”
Dit is in de gegeven omstandigheden onrechtmatig jegens Klomp. De voorzieningenrechter tilt daarbij zwaar aan het feit dat Van der Pols deze uitlatingen op sociale media doet, zonder precies te kunnen weten wie haar volgers zijn en welke intenties die volgers hebben. De uitlatingen zijn daarmee niet alleen schadelijk voor de goede naam en reputatie van Klomp, maar kunnen ook aanleiding geven tot fysiek geweld tegen hem’
En nee, dit is geen juridische, louter theoretische werkelijkheid.
Soevereinen
In een pauze van een grote strafzaak tegen soevereinen in Rotterdam kwam een kale man buiten voor de rechtbank naar mij toe. Hij stelde dat ik kinderen misbruik en bejegende mij buitengewoon agressief. Nou ben ik niet bang aangelegd en blaf ik net zo hard terug, maar het is wel een schrijnend voorbeeld van wat laster kan doen.
Een incident, zegt u? Nou nee. Voor de rechtbank in Arnhem maakte ik een vergelijkbaar incident mee. Een zekere Ron Schönfeld (in het verleden eens veroordeeld tot 10 jaar celstraf voor een poging doodslag) ging met zijn gezicht recht voor mijn neus staan en begon te fulmineren over pedofielen.
Toen ik hem van mij af duwde, sloeg hij mij met zijn paraplu op mijn neus.
Praatjes
Hoewel ik een best grote neus heb, bleef het bij een licht schampschot, maar het geeft wel aan dat idioten die praatjes op sociale media geloven, zelfs fysiek kunnen worden omdat ze hun emoties en asociale inborst niet onder controle hebben.
Laster heeft impact.
Tot de dag van vandaag word ik op sociale media geconfronteerd met dubieuze figuren die menen dat ik een baksteen door mijn ruit van mijn woning in Amsterdam heb gegooid. Met dank aan een zekere Jan Roos, die dat tot op de dag van vandaag rondtettert.
Het gegeven dat mijn toenmalige partner in die tijd letterlijk tegenover de politie verklaarde dat ik een etage hoger naast haar lag te slapen toen de steen door de ruit vloog, doet kennelijk niet ter zake voor de roddelpad en zijn aanhang. Evenals het feit dat ik aangifte deed van deze vernieling en geen moment als verdachte ben aangemerkt.
Aangifte?
Opmerkelijk genoeg durven de haters (inclusief de meermalen veroordeelde Jan Roos) dan weer geen aangifte tegen mij te doen. Moet een makkie zijn, aangezien ik mij dan schuldig zou hebben gemaakt aan vernieling en het doen van een valse aangifte.
Veel makkelijker om mij uit te schakelen gaat het niet worden, maar er is een reden waarom niemand het doet. Men is veel te bang voor de gevolgen als eenmaal duidelijk is dat men net een valse aangifte heeft gedaan.
Uiteindelijk is het natuurlijk wel zo dat je je als een scheldende en lasterende idioot zelf in de etalage zet.
Jasper
De meeste mensen storen zich eraan en laten dat ook merken. Ik geef daarbij als voorbeeld Jasper Tuijnman. Een eenzame en onverzorgde man die welhaast tot de meest gehate mensen op X behoort. De ‘man’ valt zowel online als in het fysieke leven anderen lastig en is al zeker acht keer van X geschopt wegens het overtreden van de regels voor haatdragend en gewelddadig gedrag.
Klein voorbeeld: toen een vrouw zwanger was, hoopte Jasper in het openbaar dat het kind in de baarmoeder zou sterven.
En toen een vrouw met een hartinfarct in het ziekenhuis was opgenomen, startte de asociale idioot een lastercampagne van hier tot Tokio. Al eerder belde hij de Dierenbescherming omdat de vrouw heel liefdevol een varken als huisdier heeft.
Dan behoor je tot de onderste laag van de kelder. Vergeleken met Jasper is Gollem uit Lord of the Rings een sympathieke knuffelaar.
Het is natuurlijk op zich triest dat hij alleen nog maar sociale media heeft in zijn leven, nog triester (voor hem) is dat – op wat bekende haters na – niemand hem pruimt.
Falen
Uiteindelijk laat iedereen zichzelf zien op sociale media.
En dat is precies de reden dat de haters zo overstuur reageren als je ze uit de anonimiteit trekt. Ineens krijgen ze de spiegel gepresenteerd van hun eigen falen. En dat is bepaald geen prettig gezicht.
Ik vind het verder prima als mensen mij ‘doxing’ verwijten. Doe maar aangifte. Het wetsartikel is namelijk juist bedacht om ervoor te zorgen dat mensen die anderen lastigvallen veroordeeld kunnen worden.
En niet voor mensen die letterlijk ageren tegen het lastigvallen zelf.
Vergelijk het wat dat betreft met een mishandeling op straat. Als jij tien klappen op je gezicht krijgt en je geeft een flinke muilpeer terug, dan is dat ook in de meeste gevallen niet strafbaar.
Dus nogmaals: neem gerust anoniem deel aan sociale media. Maar als je je misdraagt, dan moet je niet gaan piepjanken als daar consequenties tegenover staan.
Niet iedereen gaat als een geslagen hond gedwee in de hoek zitten.
Waardeer dit artikel!!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan! Je kunt mij ook met een vast bedrag per maand steunen: klik dan hier. Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.