Het is nu ongeveer drie maanden geleden dat ik te horen kreeg dat ik ongeneeslijke kanker heb en terminaal ben. En doorgaans gaat het prima met mij. Ik ben een nuchter mens en accepteer dat ik ga sterven. Het scheelt ook dat ik een heel mooi leven heb gehad en nog steeds heb. Bovendien slaan de behandelingen (voorlopig) heel goed aan. Maar de laatste dagen gaat het niet zo goed met mij. Ik denk namelijk steeds vaker: godverdomme, ik ga gewoon dood. Wat kut.
Nou gaan wij natuurlijk allemaal op een gegeven moment dood, dus zo boeiend is dat nou ook weer niet. Feitelijk zijn we allemaal terminaal, maar ik ben nu 54 jaar en ik had eigenlijk niet verwacht nu al bezig te moeten zijn met de dood. Met een crematie. Met een op te stellen euthanasieverzoek omdat ik niet als kasplantje wil wachten op het einde.
Hell no.
Ik hoef echt geen 100 te worden, maar stel dat ik nog tien jaar te leven heb, dan sterf ik dus als ik 64 ben. Dat vind ik toch nog wel akelig jong. Wellicht word ik met een beetje geluk nog wel wat ouder, maar het blijft in mijn beleving te jong. En dan zit ik er ook nog mee dat ik eigenlijk helemaal niet weet hoe lang ik nog te leven heb.
Misschien houdt het wel op over een paar jaar. Het is absoluut niet zo dat ik dagelijks onder die gedachte lijd, maar alleen dat mogelijke scenario al vind ik best intimiderend.
Zeker voor iemand die uiteindelijk geleerd heeft echt van het leven te houden.
Het zijn doorgaans kleine momenten waarop de sombere gedachten mij ineens overvallen. Als ik bijvoorbeeld in de sportschool sta (ik sport al sinds mijn 15e) en denk: waar doe ik dit eigenlijk nog voor? Ik lig straks toch koud in mijn kist. Wat kan het mij ook nog schelen allemaal?
Het is ook niet altijd even rationeel, want als het lekker weer is buiten dan denk ik toch ineens: hoeveel zomers heb ik nog? En hoe vaak zet ik nog een kerstboom in mijn huis? Het zijn allemaal wat randje pathetische gevoelens die je ineens overvallen, maar die er wel gewoon zijn.
Dat je een afspraak maakt voor een lezing, een leuk evenement of een vakantie en dan toch denkt: haal ik dat wel? En hoe ben ik er dan aan toe?
Niets menselijks is mij vreemd.
Ik ben ook wel de laatste die zal janken over onrechtvaardigheid, want rechtvaardigheid is slechts een menselijk construct. We hebben het zelf bedacht, in het universum speelt het helemaal geen rol. Er is geen beest ter wereld dat vlak voor het vermorzeld wordt door de woest malende kaken van een roofdier denkt: ‘shit zeg, dit is echt wel onrechtvaardig hoor, ik heb je niet eens wat aangedaan’.
Het is ook zeker niet zo dat ik denk: waarom ik? Er zijn in deze wereld helaas een heleboel nog erg jonge kinderen die kanker krijgen. Waarom zou ik dan in hemelsnaam gaan klagen dat het mij overkomt? Dat zou ongepast zijn.
En toch bekruipt mij de laatste tijd wel steeds vaker het knagende gevoel: verdomme, ik heb gewoon echt wel pech. Mijn kanker is namelijk niet het resultaat van een slechte levensstijl. Als ik als (laat begonnen) roker longkanker zou hebben gekregen, dan zou ik mij dat alleen maar mijzelf kunnen aanrekenen.
Maar ik heb geen longkanker.
Daar komt bij dat mijn soort kanker prima te behandelen is als je er op tijd bij bent. Zoals dat bij mijn vader het geval was. De beste man is nu 82 jaar oud en voor zover wij weten in blakende gezondheid.
Ze waren er alleen bij mij niet op tijd bij.
Zonder dat ik het wist sloop de kanker zich vanuit mijn prostaat door mijn hele lijf. Pas toen het te laat was kreeg ik klachten. Best lullig, als je er zo over nadenkt. Dat je helemaal niet weet dat iets in je lijf je aan het slopen is. Dat je eigen cellen ineens besluiten de verkeerde kant op te gaan.
En dan ook nog met een agressief enthousiasme waarbij je achteraf denkt: dat had wel een tandje minder gemogen.
Terwijl je dus gewoon lol maakt met je kinderen, een drankje drinkt, van de ondergaande zon geniet of gelukkig over het strand slentert.
En hoewel ik absoluut niet gebukt door het leven ga, heb ik daar de afgelopen dagen last van. Ik baal ervan. En dat had ik eerder niet echt. Het is niet dat de realiteit ineens inslaat, want ik ben altijd wel een realist geweest. Het zijn meer van die onverwachte momenten dat het besef ineens hard binnenkomt dat je dus wel gewoon terminaal bent en je leven eindig is.
Ik merk ook dat de dubbele hormoontherapie erin hakt. Mijn lichaam heeft overduidelijk veel minder energie. Ik ben vaker echt doodmoe en door bepaalde medische bijwerkingen ben ik soms beperkt tot de muren van mijn appartement. Ik sta ook iedere dag op met pijn en alleen zware pijnstillers en een uurtje volhouden laten die pijn weer (voor die dag) verdwijnen.
In de avond begint de pijn net zo hard weer van voren af aan. Soms zit ik letterlijk jankerd op de wc-pot omdat ik er noodgedwongen een grindtegel uit moet persen. Ik heb serieus nooit geweten hoe pijnlijk het kan zijn als je stoelgang niet mee wenst te werken. Als je uren en uren pogingen doet om jezelf te ontlasten, terwijl de druk in je buik en darmen steeds maar verder toeneemt en je letterlijk weeën krijgt in je benen.
Ik wil er niet teveel over klagen, want velen hebben het een stuk slechter. Maar mijn eigen lichaam is van het ene op het andere moment helemaal geen vanzelfsprekendheid meer. Ik ben altijd iemand geweest met oneindige energie. Met een lijf dat precies deed wat ik wilde. Als ik aansta, dan sta ik ook echt aan.
En dat kan ik heel lang volhouden ook.
Maar dat is verleden tijd. Ik moet mijzelf echt sparen om normaal de dag door te kunnen. Mijn lichaam doet niet meer altijd wat ik wil dat het doet. En dat is niet alleen een bevreemdende gedachte, maar ook een bevreemdend gevoel. Het vertrouwen in je eigen lichaam is na 54 jaar lief en leed ineens voor een groot deel verdwenen.
Er zijn plotseling grenzen en beperkingen.
Mentaal is het op meerdere manieren soms lastig. Ik heb drie prachtige kinderen en hoewel twee van de drie inmiddels jongvolwassen zijn, zou ik ze graag nog wat ouder zien willen worden. Ik weet zeker dat ze zich prima redden zonder mij, maar de gedachte raakt mij dat ze op relatief jonge leeftijd hun vader zullen moeten missen.
Nog niet zo lang geleden zag ik dat twee zonen (ook al volwassen) spraken tijdens het afscheid van collega Rob Zijlstra, die helaas veel te vroeg is overleden aan de gevolgen van een beroerte. En dat kwam enorm hard bij mij binnen. Omdat ik visualiseerde dat mijn kinderen daar ook op een gegeven moment zullen staan.
Daar komt bij dat ik nog niet zo lang geleden een nieuwe liefde heb gevonden. Een prachtige en fantastische vrouw waar ik dol op ben en die mij oprecht gelukkig maakt. Het is niet dat de kanker enorm tussen ons in staat, maar soms denk ik wel eens: waar is ze aan begonnen? Was ze maar op iemand anders gevallen, dan was ook haar toekomst een stuk zorgelozer geweest. Ook zij heeft hier bepaald niet voor gekozen en ook zij moet zien om te gaan met een vriend waar ze niet oud mee gaat worden.
En dat allemaal raakt mij de laatste paar dagen harder dan ik had kunnen voorspellen. Wie had dat gedacht: zelfs ik blijk menselijke trekjes te hebben.
Maar goed: het is wat het is. Ook deze gevoelens horen erbij. Trekt wel weer weg. Zoals iemand op sociale media het zo mooi omschreef: het is levende rouw.
Moedig voorwaarts.
Ik heb nog verhalen te vertellen, mensen te ontmoeten en plaatsen te bezoeken.
Maar godgloeiende godverdomme, soms is het ook gewoon echt heel erg kut allemaal.
Waardeer dit artikel!!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan! Je kunt mij ook met een vast bedrag per maand steunen: klik dan hier. Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.
Mooi mens Chris, je schrijft ” zelfs ik blijk menselijke trekjes te hebben”. Daar moest ik om glimlachen. Je bent voor mij al jaren een voorbeeld van een man met die prachtige menselijke eigenschappen van moed en integriteit. En die eigenschappen gaan altijd samen met een raakbaar gevoelsleven. Maar t lijkt of je je dat laatste niet zo bewust was tot nu. Ik ben blij dat jij bestaat; je geeft me elke keer weer moed met jouw heldere analyses over allerlei onrecht in deze wereld. Dank daarvoor. Ik wens je oprecht veerkracht en moed voor deze weerbarstige levensfase, samen met jouw dierbaren.
lieve groet, Beertje
Het is kut Chris en mag ook zo ervaren worden. Andermans leed doet niets af aan je eigen leed. Wat een heftig proces moet dit zijn. Ziekzijn, behandelingen met alle gevolgen van dien en de wetenschap dat je leven sneller eindigt dan gehoopt en verwacht. Heftig…
Ik wens jullie alle goeds
Dit raakt! Blijf schrijven ❤️
Een vloek en een traan hier.
En oneindig veel respect voor de moed waarmee je dit deelt en de manier waarop je het verwoordt.
Naast je geweldige stukken, met harde maar faire insteek, enorme waardering en bewondering voor je open, gevoelige en eerlijke delen van je ziekteproces.
Moedig voorwaarts.
Zo waardeloos dit – zo verschrikkelijk voor jou, je partner en je kinderen.
Natuurlijk heb jij mooie menselijke trekjes. Anders kun je niet zo schrijven.
Sterkte beste Chris.
Houd moed. Veel sterkte.
De vorige vrouw van mijn man heeft 20 jaar met kanker geleefd. Ze zei: als ik had geweten, dat t nog 20 jaar zou duren, dan had ik me niet zoveel zorgen gemaakt.
Moraal: geniet van elke dag.
Levende rouw mooi beschreven. Als partner van jonge Alzheimer patiënt zit ik nu in het zesde jaar. Onzeker, onvoorspelbaar, waar, wanneer en hoe? Het proces is gewoon ruk voor jezelf en je naasten. Zekerheid heeft geen mens, alleen sommige helaas wat meer. Sterkte Chris (en naasten)
Beste Chris, wij kennen elkaar niet maar je post kwam op mijn linkedin voorbij. Via Dpg connecties denk ik. Ben geraakt door je woorden. Zit zelf ook in een dergelijke situatie (nl Kahler) en gedachten. Je verwoordt ze mooi en herkenbaar, vandaar dit berichtje. Ik wil je veel sterkte wensen!
Gelukkig ken ik alleen de stoelgang problemen. Dat kan verschrikkelijk zijn. Ook als je die gang moet plannen, omdat je lang onderweg bent zonder wc in de buurt. Dan verstopt de boel nog meer. De goed bedoelde adviezen lauw water, eetlepel lijnzaad(olie), bananen enz. zijn leuk maar werken niet bij deze obstipatie, althans bij mij niet. Wat wel hielp, school krijtjes alias krool schijtjes… (-; Bij toeval ontdekt tijdens een lange autorit vanuit het buitenland. Halve zak schijtjes gegeten, eerst enorme buikpijn en vervolgens ging het vrij vloeiend. Alleen duurde het daarna een tijd voordat er nieuwe ‘opbrengst’ verscheen. Voor dat moment was het ideaal, relatief makkelijk verlost en andere pijn dan gewoonlijk.
Het is lastig om een goede dosering te vinden qua laxeermiddelen zodat er een redelijk normaal patroon ontstaat. Soms dagen niks en dan weer fiks.
Natuurlijk is het fijn dat er sterke pijnstillers bestaan, en effect hebben, maar deze bijwerking is een drama. Die krijg je erbij, terwijl de bijwerkingen door de behandelingen al zoveel zijn.
Ik wens je veel sterkte en vooral succes bij de behandelingen! Blijf schrijven, als je daar de kracht voor hebt.
Heel veel sterkte gewenst. Moeilijk, zo’n andere verhouding met je lichaam, de dagelijkse pijn, de onzekerheid.
Dank voor je rauwe, eerlijke delen. Ik herken veel in je verhaal, hoewel ik geen kanker heb, maar wel een ernstige ziekte. Het is gewoon klote, maar je hebt geen keuze dan je er toe te verhouden. Hang in there! En wees mild voor jezelf
Moedig voorwaarts, dat is ook mijn lijfspreuk, nog bewuster en sterker door te moeten leren leven met bloedkanker.
Ik volg je al heel lang, maar wist niet van je ziekte. Het spijt me dat dit je overkomt. Dingen die je beschrijft, nadenken over de dood, je kinderen, en dat de gedachten je soms aanvliegen. Het is zo herkenbaar. Het leven is verrekte mysterieus, altijd kostbaar maar zeker als je het dreigt te verliezen. Dan kan dat idee, het onvermijdelijke van de dood, ineens ondraaglijk voelen. Alsof we het nooit eerder begrepen hebben, terwijl we het wel ‘weten’. Levende rouw inderdaad, pijnlijk treffend die 2 woorden.
Hoop dat je door blijft schrijven, over wat je denkt, voelt en meemaakt. Sterkte
Het is echt ontzettend kut en jammer en balen.
Heel herkenbaar. Ik heb geen kanker, maar een stevige longembolie gehad die heel anders af had kunnen lopen (hint: Jonnie Boer – Librije). Als je dan vanuit de SEH na een overnachting met een hele tas vol pillen en gillende pijn thuis komt, overheerst de gedachte “ik ben er nog”. Tot -goedbedoelde- mensen je gaan wijzen op wat je met de ernst van mijn situatie duidelijk maken wat er had kunnen gebeuren.
Nu heb ik het overleefd en wordt in principe alleen maar beter, maar jouw toekomst is onzeker. Een positieve instelling die bij jij ook wel hebt is prima, maar die kan je alleen volhouden als er ook mindere gedachten zijn. Zonder zweverig te zijn, het is toch een Ying-yang verhouding. Sterkte kerel!
Chris. Wat heb je dit bijna ontroerend mooi opgeschreven. Je twijfels, gevoel van “waarom ik”, en ook soms boosheid zijn gevoelens die mensen in dezelfde situatie verkeren zeker zullen herkennen.
Vanuit m’n vroegere werk, maar ook als de ” partner” van is dit zo herkenbaar.
Erover praten/ schrijven is dapper, je kwetsbaar opstellen en misschien ook een manier om het een “beetje” te kunnen plaatsen. En je bent gezegend met een talent om dit zo treffend en ontroerend op te schrijven. Bedankt ook dat je dit zo deelt
Hey Chris,
Als je nu al zoveel pijn hebt dat je barbituraten nodig hebt (die inderdaad enorm verstoppend zijn), hoe ga je dat dan nog 10+ jaren volhouden?
Oprechte vraag.
REACTIE CHRIS KLOMP: Het is de bedoeling dat de chemo de pijn zal stoppen cq sterk zal verminderen.
Chris mooi opgeschreven. Ontzettend balen dat je veel pijn hebt, maar toch hoop ik dat je elke dag probeert te genieten van het leven samen met je geliefden.
Hou je goed, Chris!
Verdrietige processen lees ik hier Chris, of althans….. deze verliezen en vooruitzichten zouden mij verdrietig maken….
Hoop voor je dat jij en je dierbaren dit met je kunnen dragen.
Warme groet!