Ik ben zoals u weet nogal actief op sociale media. Al sinds 2009, met ongeveer 160.000 volgers in totaal. Het is een deel van mijn verdienmodel, ik heb er liefdes en vriendschappen gevonden en ga er graag het debat aan. Ook al is het grootste deel van de mensen op sociale media niet erg uitdagend om mee in discussie te gaan. Omdat ik ook schrijf over sociale media, nu eens een artikel over dit onderwerp. Met een poging tot uitleg van de diverse bio’s die mensen gebruiken.
U kent het vast wel: die korte tekstjes waarmee mensen aangeven wie ze zijn en waar ze voor staan. Nu zou je denken dat die teksten veel te kort zijn om er iets over te zeggen, maar dat is niet zo.
Sterker: ze zeggen ontzettend veel. Here we go:
Realist – een persoon die in de kern racistisch is, maar zich daarvoor schaamt en daarom maar het woord realist heeft bedacht. Doorgaans een groot voorstander van het gebruik van het (fascistische) frame omvolking en vrijwel dagelijks bezig met het aanstippen van afkomst als het gaat om ongewenst gedrag.
Net zoals ze dat in de jaren ‘30 bij de Joden deden.
Opvallend genoeg ook vaak als was in de handen van tirannen als Vladimir Poetin, Donald Trump of de van oorlogsmisdaden verdachte Bibi Netanyahu.
De realist denkt echt dat hij of zij de werkelijkheid volgt, maar in werkelijkheid is er maar heel weinig begrip voor en kennis van hoe zaken echt in elkaar zitten. Kortom: te dom om de complexe wereld te begrijpen, dus dan maar afgaan op de eigen beperkte waarneming en kennis en de machtspolitiek van moderne dictators.
Gezond verstand – vrijwel altijd iemand zonder relevante opleiding of ervaring, die toch mee wil praten met de grote jongens. Een persoon die niet genoeg kennis heeft om mee te komen in het debat en zich daarom verschuilt achter de loze schaamlap ‘gezond verstand’. Denk aan mensen die geen idee hebben hoe klimaatverandering werkt en daarom maar vanuit hun ‘gezonde verstand’ blèren dat het in 1976 ook een keer heel erg heet was.
En deze zomer op de camping in Spanje opnieuw.
Dat niveau van gezond verstand, zeg maar. We hebben er zelfs een hele politieke partij aan te danken: de BBB.
Doorgaans komt deze persoon ook niet met bewijzen om de eigen stellingen te onderbouwen. Het antwoord voor mensen met een gezond verstand is immers altijd: dat weet toch iedereen? Dat is gewoon gezond verstand!
Compleetdenker – Een compleetdenker is een complotdenker die de term complotdenker niet trekt en er dus net even iets anders van maakt. Hoewel complotdenkers in het echte leven bekend staan als verbinders van allerlei punten die werkelijk niets met elkaar te maken hebben, stellen deze mensen dat ze juist wel het echte op waarheid beruste totaalbeeld zien.
U weet het als u mijn verhalen regelmatig leest: dat is dus niet zo. Juist door een gebrek aan kennis snappen ze niet hoe zaken werken, waardoor die zaken verdacht aanvoelen, maar het niet zijn.
Voor wie weinig begrijpt, is alles een complot. Dunning-Kruger-effect in full swing.
Vergelijk het met de Middeleeuwen, daar schrokken mensen van de zonsverduistering omdat ze geen idee hadden wat er gebeurde. Het moest dus wel een teken van God zijn. Of een actie van Satan. Bijgeloof en religie spelen nu eenmaal een veel grotere rol in een samenleving waar kennis slechts bij een handjevol mensen aanwezig is.
Zo werkt dat ook in het hoofd van een ‘compleetdenker’.
Klokkenluider – misschien wel de meest misbruikte term, zeker op X. Gebruikt door mensen die letterlijk door eigen toedoen in de problemen gekomen zijn en dagelijks onterecht de slachtofferkaart trekken door net te doen alsof iedereen corrupt is.
Denk hierbij aan mensen zoals veroordeelde PGB-fraudeur en oplichter Yvonne Brinkerink, geradicaliseerde vaders Niels Hoekman en Jeffrey ter Velde en verwarde dame Fleur van der Pols. Allemaal mensen die zelf (aan de lopende band) strafbare feiten plegen en zelfs hier en daar kinderen beschadigen of in gevaar brengen, maar hun ‘goede naam en eer’ proberen te redden door zich voor te doen als ‘klokkenluiders’.
Niet zelden ook nog eens ‘klokkenluiders’, als het gaat om de rechten van kinderen. De bijtende ironie.
Voor de goede orde: echte klokkenluiders zijn mensen die heel veel kennis hebben van een bepaald bedrijf of organisatie. Een plek waar ze lang werkzaam zijn of zijn geweest, daar hebben ontdekt dat er sprake is van ernstige misstanden en hiermee (met bewijzen) naar buiten komen.
Niet zelden met gevaar voor eigen leven.
Ik interviewde voor het maandblad Linda jaren geleden meerdere echte klokkenluiders en voor die mensen heb ik dus wél respect. Het is een klap in het gezicht van die mensen dat er anderen bestaan die zich zonder schaamte een status aanmeten waar ze geen enkel recht op hebben.
Kritisch denker – enigszins te vergelijken met ‘gezond verstand’ en ‘realist’, maar een kritisch denker is meer een complotdenker in vermomming. Want achter al dat enorm inspannende ‘kritische’ denken schuilt in de regel niets meer of minder dan een hele verzameling ongefundeerde stellingen en andere onzin. Mensen zeg maar die zo ‘kritisch’ zijn dat ze echt niet de NASA geloven als die zegt dat ze astronauten op de maan hebben gezet.
Ben je gek; de 62-jarige Pieter – schoonmaker in een sigarenzaak – weet het vanaf de plakbank na drie minuten YouTube natuurlijk beter dan duizenden wetenschappers die in eendrachtige samenwerking en met uren aan videmateriaal als bewijs de ruimte verkennen.
Denken dat je het met drie jaar moedermavo beter weet dan mensen die er jaren voor gestudeerd hebben en zes kilo aan onderzoek gedaan hebben, maakt je niet kritisch, maar juist dom en arrogant.
Dunning Kruger (jezelf hoger inschatten dan je bent en dat niet eens begrijpen omdat je te dom bent) in optima forma.
Vrije journalist – mensen die zonder opleiding, ervaring, talent, publicaties, podium of werkgever overal hun luie neus in steken omdat ze activistisch zijn. Doorgaans domrechts en met een voorliefde voor complotten. Standaard anti-overheid. Niet uit interesse en oprechte zorgen, maar uit frustratie en rancune.
Let ook op het woord ‘vrije’ om zich op die manier af te kunnen zetten tegen de gevestigde journalistiek, die niet vrij zou zijn en aan de leiband van de macht zou lopen. De bijtende ironie wil dat deze mensen (denk bijvoorbeeld aan Djamila le Pair van de Andere Krant of Jonathan Krispijn) zich juist hevig laten sturen door gefrustreerde ondernemers en/of rancuneuze politici ter rechterzijde (Le Pair was zelfs verkiesbaar voor FvD, een doodzonde binnen de journalistiek) en bovendien nog nooit een minuut op een echte redactie hebben rondgelopen.
‘Anti-woke’ – Vrijwel zonder uitzondering boomers die grote moeite hebben met verandering en dus alles wat progressief is afdoen als gestoord. Bijna altijd homofoob en bang voor iedereen die niet binnen dezelfde heteroseksuele vakjes kleurt.
Mensen die trots verklaren ‘anti-woke’ te zijn, balen feitelijk van het harde gegeven dat ze niet meer wegkomen met hun vrouwenhaat, homohaat en algemene haat naar iedereen die er iets anders uitziet dan hun eigen spiegelbeeld.
Mensen die het niet leuk vinden dat hun puberale kleedkamertaal een steviger weerwoord krijgt in de maatschappij. Mensen ook die ineens ontdekken dat ze in deze moderne tijden iets meer moeten doen in het leven dan gemakzuchtig leunen op hun witte privilege.
Andersdenkenden – mensen die geen enkel argument accepteren omdat ze hun eigen naar aard beperkte wereldbeeld belangrijker vinden dan kennis. Ze willen geen wappie worden genoemd, maar storen zich heel erg aan het gegeven dat hun onzin op sociale media steevast een stevig weerwoord krijgt, waardoor ze bij voortduring klagen dat ze als ‘andersdenkenden’ niet serieus worden genomen.
Als iemand waar dan ook ter wereld stelt dat de Aarde plat is, dan wordt die persoon gecorrigeerd. Omdat de Aarde niet plat is, maar grotendeels rond. De Aarde plat noemen valt niet onder ‘anders denken’, dat is gewoon heel erg dom.
Dus nee, Gerda. Je denkt niet anders. Je denkt gewoon niet.
Strijder – Mensen die zichzelf wijs hebben gemaakt dat ze vanachter hun vettige toetsenbord op zolder de wereld wel even zullen veranderen. Doorgaans ‘strijden’ ze online tegen vermeend kindermisbruik (waarbij ze geen idee hebben wie de echte daders zijn) of voor een blanke etnostaat. Voor de meeste strijders is de strijd echter zelfs online al een beetje te spannend, want ze gaan doorgaans laf anoniem door hun online leven.
Als je zelfs op sociale media jezelf al niet durft te laten zien, dan voorspel ik dat die burgeroorlog in ons land nog wel even op zich zal laten wachten. Hoe makelaar in angst en extreemrechtse opiniemaker Wierd Duk daar verder ook over denkt.
QAnon
Het is anno 2026, maar er zijn nog steeds mensen die geloven in QAnon. In het bestaan van een extreemrechtse Amerikaanse ‘insider’, die voorkennis heeft over een Satan-aanbiddende ring van machtige pedofielen en precies kan voorspellen en weet wat er in de wereld gaande is.
De FBI heeft de online beweging opgenomen op de lijst ‘potential domestic terrorism threat’ vanwege de koppeling aan meerdere geweldsdelicten en naar terreur neigende incidenten. De mensen achter QAnon recyclen eeuwen oude complottheorieën, velen overigens van antisemitische aard.
Hoewel we inmiddels weten dat er niets is uitgekomen van deze manier van propaganda bedrijven (op zich knap, want zelfs een stilstaande klok geeft twee keer per dag de juiste tijd aan), zijn er nog steeds verstandelijk beperkte medelanders die er waarde aan hechten.
Ik weet nog goed dat QAnon voorspelde dat Trump ‘alle pedofielen’ zou arresteren. In een tijd waarin al duidelijk was dat meerdere vrouwen aangifte hadden gedaan van seksueel misbruik in hun kindertijd door de oranje clown en hij buitengewoon goed bevriend was met de veroordeelde kindermisbruiker Jeffrey Epstein.
Je krijgt het ook allemaal niet bij elkaar bedacht.
Uiteraard deed Trump helemaal niets. QAnon was niets meer of minder dan een clubje Amerikaanse lasteraars, die heel graag wilden dat de macht naar Donald Trump ging. Het was de natte droom geweest van Joseph Goebbels en vele wakkere geesten trapten er genadeloos in. Nog vrijwel dagelijks krijg ik van een mislukte veteraan uit Nederland (Tom van der Spek) te horen dat het QAnon-leger naar mij onderweg is. Net zoals de veroordeelde complotdenker en gediagnosticeerde narcist Wouter Raatgever dat altijd doet.
Kennelijk zijn ze al jaren chronisch verdwaald.
Wakker
Ook nog steeds enigszins populair, al is de hype er wel vanaf. Mensen die stellen ‘wakker’ te zijn. Alleen die term al vergt een ongelooflijk intrinsieke arrogantie. Alsof jij samen met een beperkt clubje wel doorziet wat er aan de hand is en ieder ander slaapt.
Als je vervolgens kijkt naar waar de ‘wakkere mensen’ wakker over zijn en waren, dan lach je je de ballen uit de broek.
U weet het ongetwijfeld nog wel: de wakkere mensen toeterden rond dat de introductie van 5G het einde van de mensheid zou betekenen omdat onze hersenpannetjes gekookt zouden worden, dat de avondklok nooit weg zou gaan en de ‘gifprik’ verplicht zou worden.
Die gifprik, daar moest je ook heel erg wakker voor zijn. Toen bleek dat de oversterfte juist bij de ongevaccineerden zat, moesten de wakkere mensen heel snel de ogen sluiten om niet de rest van hun leven met de schaamte in de broekzak in een hoekje te gaan zitten.
Iets waar ze overigens sowieso al chronisch moeite mee hebben: zelfinzicht.
Zelfs een blinde eekhoorn vindt nog wel eens een eikel, maar de wakkere mensen hebben het voor elkaar gekregen om werkelijk overal fout te hebben gezeten.
Op zich nog knap ook.
Wellicht is het een tip om eens een keer lekker te gaan slapen en vervolgens uit te gaan van betrouwbare informatie, wetenschappelijk onderzoek en valide argumenten. Het is maar een idee.
Vlaggen
En dan zijn er uiteraard nog de vlaggetjes. Een Oekraïense vlag is nog wel te begrijpen, dat land wordt bewezen en met zwijgende instemming van Donald Trump aangevallen door agressor Rusland. En houdt inmiddels al jaren dapper stand. Waar Gerda in Nederland nog steeds klaagt dat ze in 2021 haar Tupperware-party twee maanden moest cancellen, verliezen mensen daar letterlijk hun ouders, kinderen, geliefden en andere familieleden op het slagveld.
Een vlag van Israël is dan weer een geheel ander verhaal. Hoe je anno 2026 nog steeds achter een moorddadig regime kan staan, dat bewezen genocide pleegt op de Palestijnen, bewezen en bewust hulpverleners en journalisten om het leven brengt, fatale hongersnoden aanjaagt en openlijk op sociale media kindermoord steunt, is mij een raadsel.
Je moet wel heel erg last hebben van geloofsverdwazing of een door Wilders en co aangejaagde haat naar moslims, lijkt mij zo. Hoe dan ook: het is bizar en de geschiedenis zal er niet licht over oordelen.
Er is veel kritiek op sociale media en inderdaad: niet zelden is het een open riool. Maar wie eraan meedoet of er een oordeel over heeft, kan maar beter weten waar hij of zij over praat.
Ik hoop dat dit artikel daar een bijdrage aan levert.
Waardeer dit artikel!!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan! Je kunt mij ook met een vast bedrag per maand steunen: klik dan hier. Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.
Ik snap werkelijk niet dat mensen blijven stemmen op politici die mooie verhalen verkopen, maar vervolgens nauwelijks leveren.
Als je de hele dag nieuws van Facebook en bepaalde tv-zenders volgt, krijg je het idee dat het land op instorten staat en dat één bevolkingsgroep overal de schuld van heeft. Dat is een makkelijke boodschap, want het geeft mensen een zondebok. De werkelijkheid is een stuk ingewikkelder.
Neem Trump. Mensen stemden op hem vanwege de hoge inflatie, de belofte om de Epstein-files openbaar te maken en omdat hij zei geen nieuwe buitenlandse oorlogen te willen. Inmiddels zijn de prijzen voor veel mensen nog steeds hoog, de Epstein-files zijn nog altijd niet volledig openbaar en we zitten opnieuw met een conflict dat enorm veel menselijk leed veroorzaakt en miljarden kost.
Politici komen en gaan, maar uiteindelijk betaalt de gewone burger steeds weer de rekening. Daarom kijk ik liever naar resultaten dan naar slogans.
Mooi geschreven, en heel interessant, dat rijtje zotte ideeën.
Dank weer!